Meclis Araştırma Komisyonu

15 Temmuz darbe girişimini aydınlatmak için kurulan Meclis Araştırma Komisyonu, çalışmalarına AKP’nin 2,5 aylık kasıtlı geciktirmesinden sonra ancak 4 Ekim 2016 tarihinde başlayabildi. Mecliste temsil edilen bütün partilerin temsilcilerinden oluşturulan Komisyonun başkanlığını AKP milletvekili Reşat PETEK yaptı. ERDOĞAN daha çalışmasının ilk günlerinde, komisyon çalışmalarından fazla bir şey çıkmayacağını ifade ederek, komisyonun gerçeklere ulaşmasının önündeki en büyük engelin kendi tutumu olduğunu gösterdi[1].

ERDOĞAN 9 Aralık 2016 tarihinde komisyonun raporunu yazma işini bitirmesi ve raporu yayınlaması gerektiğini söyledi. Bu sözler komisyonun AKP’li üyeleri tarafından emir telakki edildi. PETEK birkaç gün sonra Komisyonun çalışmalarını 4 Ocak’a kadar tamamlayacağını bildirdi. Komisyon üç aylık bir süreden sonra 4 Ocak 2017 tarihinde çalışma ve araştırmalarını tamamladığını açıkladı [2]. PETEK Komisyonun 22 toplantı yaptığını,141 kişiyi dinlediğini [3] ve farklı yerlerde keşiflerde bulunduğunu bildirdi.

Komisyonun görevi, 15 Temmuzun önemini, darbeyi yapanları, onların dış ve iç bağlantılarını, planlarını ve arkalarındaki gizli güçleri ortaya çıkarmaktı. Ancak ERDOĞAN’ın güdümündeki AKP’li başkan ve üyeler kasıtlı olarak engel oldukları için Komisyon olayları tarafsız, kapsamlı ve detaylı şekilde araştıramadı. Çalışma günleri ve süreleri giderek kısaldı ve oturumların sayısı azaldı[4].

Muhalefet partilerinin protestolarına rağmen, 15 Temmuzda kilit rollere sahip AKAR, FİDAN, ERDOĞAN ve YILDIRIM çağrılmadı ve dinlenmedi[5] [6]. MİT müsteşarı ve Genelkurmay Başkanına yazılı sorular gönderilmekle yetinildi[7]. MİT müsteşarı soruları doğrudan yanıtlamak yerine, dikkat çekici şekilde bir gizlilik düzeyi verilmiş GİZLİ ve KİŞİYE ÖZEL bir MİT raporunu ancak aylar sonra Komisyonla paylaştı. FİDAN’ın, kamuoyuna açıklanacağını bilmesine rağmen, MİT raporunu GİZLİ ve KİŞİYE ÖZEL olarak göndermesi tam bir algı operasyonuydu. Böylece MİT Raporunun cazibesi ve inandırıcılığı artırılmak istendi.  AKAR ise, kendisine yöneltilen soruları Komisyon raporu yayınlandıktan sonra yanıtlayarak büyük ve tarihi bir skandala imza attı. Soruları çok kısa yanıtlarla geçiştirdi ve önemli detaylara girmekten kaçındı. FİDAN ve AKAR Komisyona gelmeyerek ve soruları aylar sonra geçiştirerek, Milleti temsil eden Meclisin Komisyonunu savsakladılar.

Muhalefet partilerine mensup üyelerin, iddianamelerde darbe girişiminin baş aktörleri olarak gösterilen Orgeneral Akın ÖZTÜRK, Tümgeneral Mehmet DİŞLİ ve Tuğgeneral Mehmet PARTİGÖÇ gibi isimlerin komisyonda dinlenmesine yönelik talepleri AKP’li üyeler tarafından kasıtlı olarak engellendi.

Olaylarla en fazla ilgisi olanları dinlemek istemeyen AKP’li Komisyon üyeleri 15 Temmuzda yaşananlarla doğrudan ilgisi olmayanları, yenileri değil eskileri dinlemeyi tercih etti[8]. AKAR ve FİDAN’ın Komisyona gelmesi engellenirken, 15 Temmuzun içinde yer almayan eski Genelkurmay Başkanı ve eski MİT Müsteşarı çağrıldı. Türk Kızılayı Genel Müdürü, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Genel Müdürü, YÖK üyesi ve Eski Diyanet İşleri Başkanı gibi kişiler dinlendi.

       15 Temmuzla ilgili en kritik konular kasıtlı olarak karanlıkta bırakıldı. AKAR’ın ve FİDAN’ın ERDOĞAN ve YILDIRIM’ı neden zamanında bilgilendirmedikleri sorgulanamadı. AKAR’ın neden Kuvvet Komutanlarını doğrudan arayarak göreve çağırmadığı, neden düğünlere iştirak etmelerine müsaade ettiği, neden darbe girişimini önlemek için TSK personelinin birliklerinden çıkmaması yönünde emir vermediği, neden Akıncı’da alıkonduğu saatlerde buradaki askerleri darbeden vazgeçirmek için gerekli gayreti göstermediği gibi birçok konunun üzerine gidilemedi.

       15 Temmuzu bir darbe olarak niteleyen Komisyonun AKP’li üyeleri, darbenin olmazsa olmaz siyasi ayağının hiçbir şekilde tartışılmasına ve araştırılmasına izin vermedi. Bu durumda ortaya çıkan sonuç şu oldu. Ya AKP’ye çok büyük bir bedel ödeteceğinden 15 Temmuz darbesinin siyasi ayağının ortaya çıkarılması kasıtlı olarak karanlıkta bırakıldı veya gerçekten siyasi ayak yok. Siyasi ayağı olmayan darbe mümkün olmadığına göre, siyasi ayak yoksa 15 Temmuzda ERDOĞAN ve AKP’lerin iddia ettikleri gibi bir darbe de yok.

Aylar önce medya ile paylaşılan taslak raporun açıklanması Mayıs ayının son günlerine kadar geciktirildi. Sonuçta beş ayda hazırlanan ve yazım sürecinin hiçbir aşamasına dâhil edilmeyen muhalefet partilerinin, raporu beş gün içinde inceleyerek, görüş bildirmeleri talep edildi. Açıklanan raporun yazım süreci komisyon üyelerinden gizlendi ve hazırlanan rapor komisyon üyeleriyle müzakere edilmeden basına açıklandı. Uzunca bir süre bekletilen rapor 26 Mayıs 2017 tarihinde PETEK tarafından aceleyle yayınlandı. Taslak raporda AKP aleyhine olabilecek birçok bölüm nihai rapordan çıkarıldı. PETEK, nihai raporu açıklarken ERDOĞAN’ın direktifi ile CHP aleyhinde hazırlanmış sahte bir bağış makbuzunu kamuoyu ile paylaşıldı. ERDOĞAN’ın ve AKP’deki destekçilerinin her konuda çok rahat yalan söyleyebildikleri bir kez daha görüldü.

       15 Temmuzda yaşananlar ERDOĞAN, YILDIRIM, AKAR ve FİDAN’ın anlattıkları gibiyse, neden en önemli ayrıntıların üzeri kasıtlı olarak örtüldü? Neden komisyonun sağlıklı şekilde çalışması engellendi? Tüm bunlar ERDOĞAN ve destekçilerinin 15 Temmuzla ilgili iddialarının önemli bir kısmının yalanlardan oluştuğunu bir kez daha açık olarak gösterdi.

 

[1] http://www.ntv.com.tr/turkiye/resat-petek-141-kisinin-bilgisine-basvurduk,arLW423MsEC87_DWXDPYbw

[2] https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/komisyon_tutanaklari.tutanaklar?pKomKod=1021&pDonem=26&pYasamaYili=2

[3] Agy.

[4] http://www.yenicaggazetesi.com.tr/bu-ne-yaman-celiski-39325yy.htm

[5] http://www.sozcu.com.tr/2017/gundem/akar-ve-fidan-dinlenmeden-kilit-darbe-komisyonu-son-dedi-1601984/

[6] http://t24.com.tr/haber/mhpli-vekil-akar-ve-fidanin-onceden-darbeyle-ilgili-duyumlari-var-ki-engelleyecek-tedbirler-aliyorlar,407266

[7] http://www.yeniasya.com.tr/cevher-ilhan/darbe-komisyonu-fiyaskosu_420545

[8] http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/murat-yetkin/15-temmuz-komisyonu-baskani-genelkurmay-ve-mitten-cevap-bekliyoruz-40423424