Genel Özet

15 Temmuzda gerçekleştiği iddia edilen darbe girişimi ile ilgili şu ana kadar hiçbir yazılı plan bulunamadı. Yaşanan olaylara askeri planlama mantığı açısından bakıldığında, önceden çok iyi planlanmış ve senkronize edilmiş eylemlerden bahsetmek zor. Aksine, bir çorap söküğü gibi birbirini takip eden veya tetikleyen eylemlere tanık olunuyor.

Her şeyden önce olayların başlangıç saati çok şaşırtıcı. Darbe girişimine karıştığı iddia edilen askerler tarafından Cumhurbaşkanını enterne etmek için gecenin çok geç saatlerinde Marmaris’te yapılan bir eylem hariç, Başbakana, Bakanlara, Emniyet Müdürlerine ve bir darbe girişiminde öncelikle enterne edilmesi beklenen diğer kişilere müdahale edilmedi. Enterne edilmeyen bu kişiler darbe girişimini başarısızlığa uğratmak için eylemlerini rahatlıkla gerçekleştirebildiler, TV’lerden karşı kampanya dahi yürüttüler. Saat 22.00 civarında ertesi sabah 08.00’a kadar süren 10 saatlik zaman diliminde, darbe kısa bir süre için ve sadece devlet televizyonu TRT kanalıyla ilan edildi[1]. İddianameler darbeye 38 askerin liderlik ettiğini ileri sürse de, ne TBMM Araştırma Komisyon Raporunda[2] ne de iddianamelerde[3] darbeyi yönetenler ikna edici şekilde ortaya konulabildi.

Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından yapılan resmi açıklamaya göre darbe girişimine TSK’nın toplam mevcudunun sadece % 1,5’ini temsil eden 8.651 askeri personel katıldı. Bunlardan 5.761’i rütbeli personel, 1.676’i er/erbaş ve 1.214’i askeri öğrenciydi [4]. Aynı açıklamaya göre olaylar esnasında 35 askeri uçak, 37 askeri helikopter (8 adet savaş helikopteri dâhil), 246 zırhlı araç (74’ü tank dâhil), 3 askeri gemi ve 3.992 hafif silah kullanıldı. Açıkça görülüyor ki, 15 Temmuz 2016’da çok az sayıda askeri birim seferber edildi. Ortaya konulan gayret, ülkenin yönetimi ele geçirebilecek bir gayret olmaktan çok uzaktı.

Olaylar 15 Temmuz Cuma akşam saat 21.30 sularında başladı. O saatlerde birçok büyük şehirde çok sayıda insan trafikte veya evlerinin dışındaydı. Darbe bildirisi 23.45’de e-posta yoluyla medya kuruluşlarına gönderildi ve sadece devlet televizyonu TRT’de 00.15’de bir spiker anonsu ile duyuruldu. Boğaz Köprüleri sadece tek yönde trafiğe kapatıldı, mermisi ve mühimmatı olmayan tanklarla bir kısım noktalarda mevzi alındı ve TBMM’nin bombalanması gibi anlaşılması mümkün olmayan olaylar yaşandı. Bu eylemler, her şeyden önce darbe girişiminin amaçlarına zarar verdi, sokaktaki askerleri öfkeli halk kalabalıkları ile karşı karşıya bıraktı.

[1] http://blog.milliyet.com.tr/27-nisan-e-muhtirasi-metni-ve-15-temmuz-darbe-bildirisi-metni-benzerlikleri/Blog/?BlogNo=537536

[2] Meclis Araştırması Komisyonu Raporu

[3] http://www.sozcu.com.tr/2017/gundem/son-dakika-iste-yurtta-sulh-konseyi-uyeleri-1711515/

[4] http://www.ntv.com.tr/turkiye/tsk-darbe-girisimine-katilan-personel-sayisini-acikladi,ns92udU75k2vw-1OlEK4gQ